Eski Türkçe Türk nasıl yazılır ?

Kelimenin Gücü ve Anlamın İzinde: “Türk”ün Yazılı Serüveni

Bir kelimenin içinde saklı olan dünya, bir milletin tarihini, inancını ve direncini taşır. “Türk” kelimesi de böyle bir anlam atlasıdır; sesinde göklerin yankısı, harflerinde Orhun’un taşlara kazınmış destanı vardır. Bir edebiyatçının gözünden baktığımızda, bu kelimenin sadece bir ulusun adı değil, aynı zamanda bir anlatının, bir kimliğin ve bir hafızanın simgesi olduğunu görürüz. Edebiyatın gücü, kelimelere hayat vermesindedir; “Türk” kelimesi de bu hayatın en kadim tanıklarından biridir.

Eski Türkçe’de “Türk” Nasıl Yazılırdı?

Eski Türkçe döneminde, yani 8. yüzyılın Orhun Yazıtları’nda, “Türk” kelimesi 𐱅𐰇𐰼𐰰 (𐱅𐰇𐰼𐰰) şeklinde yazılmıştır. Bu işaretler, Göktürk alfabesinde “tü-rü-k” seslerini karşılar. Her bir işaretin arkasında, taşlara kazınan bir milletin sesi, var olma iradesi ve kendine dair bilinci vardır. Bu yazının en bilinen örnekleri Bilge Kağan ve Kül Tigin yazıtlarında görülür. Bu yazıtlarda “Türk budun” ifadesi sıkça geçer; “Türk milleti” anlamına gelir ve ulusal kimliğin bilincini erken bir dönemde ortaya koyar.

Bir Milletin İsminin Anlam Katmanları

Edebiyat, bir kelimenin içindeki katmanları açığa çıkarır. “Türk” kelimesi de yalnızca bir adlandırma değil, bir anlatının çekirdeğidir. Etimolojik olarak “güçlü, olgun, düzenli” anlamlarını taşıdığı düşünülür. Bu anlam, destanların ve efsanelerin içinde yankılanır; Oğuz Kağan’ın yiğitliği, Dede Korkut’un bilge sözleri hep bu “düzen ve güç” imgesinin edebi tezahürleridir. Edebiyat, bu kelimeyi bir kimlikten öteye taşır; “Türk” artık bir semboldür, kültürün taşıyıcısıdır.

Edebî Metinlerde “Türk”ün Dönüşümü

Edebi metinler boyunca “Türk” kelimesi hem özne hem imge olarak yer alır. Divan edebiyatında “Türk” çoğu zaman güzelliğin simgesidir; Fuzûlî’nin beyitlerinde “Türk” sevgiliye benzetilir, aşkın okunu atan bir güzelliktir. Halk edebiyatında ise “Türk” halkın kendisidir; anonim şiirlerde, destanlarda “Türk” yiğittir, yürektir, sarsılmaz bir kimliktir.

Modern edebiyat bu kavramı sorgulayıcı bir bakışla yeniden yorumlar. Yahya Kemal’in dizelerinde “Türk” kelimesi tarihsel bir derinliğe kavuşur; Attila İlhan’da ise bu kimlik bir direnişin sesi olur. Her dönemde “Türk”, kelimenin sınırlarını aşar ve bir anlatıya dönüşür — tıpkı dilin kendisi gibi, değişerek ama kökünü yitirmeden.

Bir Harften Bir Millete: Yazının Hafızası

Orhun harfleriyle yazılmış “Türk”, sadece bir kelime değil, bir taşın üzerindeki nefes gibidir. O taş, çağları aşarak bugüne konuşur. Yazı, insanın hafızasıysa, Eski Türkçe bu hafızanın ilk sayfalarından biridir. Göktürk yazısındaki her işaret, edebi anlamda bir metafor taşır: kalıcılığın, dirilişin ve sürekliliğin metaforu.

Edebiyatın diliyle söylemek gerekirse, “Türk” bir ses değil, bir yankıdır; tarih boyunca kendini yeniden tanımlayan bir kimliğin sesi. Eski Türkçe’deki biçimi, bugünkü varlığımıza sessizce köprü kurar. Her harfi bir toprak, her çizgisi bir kader çizgisi gibidir.

Sonuç: Kelimenin Taşıdığı Anlam ve Çağrışım Gücü

Edebiyat, kelimelere ruh kazandırır; “Türk” kelimesi bu ruhun en yoğunlaştığı noktalardan biridir. Eski Türkçe’deki yazılışıyla bugün arasında geçen yüzyıllar, aslında bir dilin değil, bir kimliğin serüvenidir. Bu serüven taşlardan dijital sayfalara, runik harflerden Latin alfabesine taşınırken özünü korur: bir halkın kendini anlatma çabası.

“Türk” kelimesinin Orhun taşlarından günümüz blog sayfalarına uzanan bu edebi yolculuğu, kelimelerin ölümsüzlüğünü hatırlatır. Çünkü kelimeler, yazıldıkları taş kadar kalıcı, söylendikleri an kadar canlıdır.

Okura Davet

Sen de “Türk” kelimesinin sende uyandırdığı çağrışımları, bu kelimenin sesinde duyduğun anlamı yorumlarda paylaş. Belki de her bir yorum, kelimenin yeni bir yankısı olur; geçmişten bugüne uzanan bu edebi köprüye senin sesin de eklenir.